reklama

Jak dziś wygląda Katedra Industrialna w Bytomiu? Elektrociepłownia Szombierki obchodzi swoje 99. urodziny

Patryk Osadnik
Patryk Osadnik

Wideo

Zobacz galerię (117 zdjęć)
29 listopada 2019 roku Elektrociepłownia Szombierki obchodzi swoje 99. urodziny. Mało kto wie, że pierwotnie kompleks miał być... fabryką prochu. Obiekt często nazywany jest Katedrą Industrialną ze względu na swoją monumentalną architekturę. Dziś niestety zostały nam jedynie powidoki jego świetności. Zapraszamy do obejrzenia zdjęć z wycieczki po wnętrzach EC Szombierki.

Elektrociepłownia Szombierki obchodzi swoje 99. urodziny

29 listopada 2020 roku w Bytomiu otwarto Elektrownię Bobrek, którą dziś znamy pod nazwą Elektrociepłownia Szombierki. Początkowo miała być fabryką prochu, której budowę Niemcy rozpoczęli po zakończeniu pierwszej wojny światowej. W czasie realizacji tego projektu pojawiło się jednak duże zapotrzebowanie na wykorzystanie węgla odpadowego z kopalń Szombierki i Bobrek, dlatego masywny, przystosowany do militarnych zastosowań budynek przekształcono w elektrownię.

"Szombierki" to projekt dwóch braci, Georg i Emil Zillmannów, znanych architektów, którzy zaprojektowali też katowickie osiedla Nikiszowiec i Giszowiec, a także zabudowania Kopalni Rozbark czy Hotel Atlas w Berlinie. Na wieży elektrowni znalazł się czterostronny zegar marki Siemens und Halske, który był sprzężony z 54 innymi zegarami działającymi na terenie zakładu. Najwyższy "Szombierek" o wysokości 120 metrów stanął w 1937 roku.

Maszyny na Szombierkach ruszyły w 1920 roku, a około 10 lat później zakład zatrudniał ponad 900 pracowników. Była to wtedy jedna z największych elektrowni w Europie. Po drugiej wojnie światowej zakład udało się uruchomić jedynie dzięki jego pracownikom, którzy doprowadzili do rozruchu elektrowni, mimo że większość kierownictwa "Szombierek" została ewakuowana przed wejściem Armii Czerwonej do Bytomia. W 1945 roku Elektrownię "Szombierki" przekazano władzom Polski.

Dopiero w latach siedemdziesiątych XX wieku Elektrownię Szombierki przekształcono w elektrociepłownię, która ostatecznie osiągnęła moc 158 megawatów i zasilała w elektryczność oraz ciepło połowę Bytomia.

W latach 1995-1998 Elektrociepłownia Szombierki zakończyła wytwarzanie energii. Później była jedynie źródłem awaryjnym, uruchamianym w czasie remontów Elektrociepłowni Miechowice, w momentach awarii i wysokiego zapotrzebowania na energię.

Przez wiele lat w "Szombierkach" prowadzona była działalność kulturalna. Firma ZEC Bytom S.A. wycofując z elektrociepłowni przemysł chciała stworzyć na jej terenie prężne centrum kulturalne z pasażem handlowym, centrum kongresowym, przestrzenią wystawienniczą i hotelem. W 2010 roku elektrociepłownia trafiła na Szlak Zabytków Techniki Województwa Śląskiego, ale z planów ZEC-u niestety nigdy nic nie wyszło.

W kolejnych latach budynek zmieniał właścicieli. ZEC będący własnością Skarbu Państwa sprzedał go spółce Fortum. Później elektrociepłownia trafiła w ręce Rezonator S.A. W międzyczasie budynek został wpisany do rejestru zabytków województwa śląskiego. Była nadzieja, że EC przejdzie rewitalizację, jednak przez niedopełnienia formalne w 2018 roku przepadło 14 mln zł na ten cel.

Dziś wnętrza EC Szombierki można zwiedzać. To dzięki pasjonatom z Klubu Przyjaciół EC Szombierki, którzy oprowadzają wycieczki po wnętrzach Industrialnej Katedry. Wolny czas i pieniądze poświęcają na ratowanie zabytku.

Elektrociepłownia Szombierki często jest nazywana Industrialną Katedrą lub Industrialnym Pałacem. Dziś świadectwem dawnej potęgi EC Szombierki są jedynie te trzy widoczne z daleka kominy. Po wejściu do środka widzimy wnętrza, które niegdyś zachwycały nie tylko ogromną przestrzenią, ale i piękną architekturą.

Dziś możemy jedynie wyobrazić sobie lśniące balustrady w hali maszyn i przepiękne lampy projektu Petera Behrensa. Ten niemiecki architekt i jego dzieła były natchnieniem dla braci Zillmannów. Dla nich nie była to tylko elektrownia, ale ołtarz, na którym dokonali sakralizacji architektury przemysłowej. O czym świadczą strzeliste, wysokie okna i potężne mury zakładu.

Wspomnijmy jedynie, że do budowy EC Szombierki zużyto podobną ilość cegieł jak przy budowie zamku w Malborku.

Czytaj także

Komentarze 1

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość

Maszyny ruszyły w 1920 roku a w 2020 roku będzie otwarcie.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3